عبد الحسين نوايى
4
شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى )
شده به قتل رسيد و نصوح پاشا پس از اين اقدام براى رفع و رجوع كردن اين شكست به سرعت تمام به قسطنطنيه رفت . وى نه تنها توانست ذهن سلطان را نسبت به خود موافق سازد ، بلكه توانست سلطان را وادارد كه در رأس سپاهى بر شورشيان تازد . ولى سلطان كه با وجود مخالفت مفتى ، روز مرگ سلطان والده مادرش ( اول رجب 1014 ه 12 نوامبر 1605 م . ) روانهء بروسه شده بود ، پس از تماشاى قبور شش نفر از سلاطين اوليهء آل عثمان در آن شهر ، در روز 16 رجب به پايتخت بازگشت . علت اين امر سركشى و شورش ينىچريها بود جهت درخواست وجوه عقب افتاده ، احمد كه سخت خشمگين شده بود ، به تقليد از هارون الرشيد ، لباس قرمز پوشيده مقصران را فرمان قتل داد و به ديگران قسمتى از وجوه درخواستى را پرداخت . به تحريك درويش پاشا بستانجى باشى كه مورد علاقهء سلطان احمد بود ، لالا محمد پاشا مأمور فرماندهى نيروى مشرق در برابر ايرانيان شد . لالا محمد كه مىخواست شايد به مذاكرات طولانى صلح با مجارستان پايان مؤثر و مناسبى دهد از سلطان مهلت خواست . ولى سلطان به درخواست او اعتنائى نكرد و لالا محمد از خشونت و سختى سلطان چندان متأثر و مغموم شد كه سكته كرد و روز 15 محرم 1015 ه در گذشت و به قولى به دستور درويش پاشا مسموم شد . درويش پاشا وزير اعظم جديد كه خشم و كينهء مردم را برانگيخته بود هفت ماه بيشتر وزارت نكرد و در سراى سلطان به دستور احمد وى را خفه كردند و وزارت به مراد پاشا رسيد كه دو ماهه توانسته بود قرارداد متاركهاى با امپراطور رودلف منعقد سازد . طبق اين معاهده كه در سيتواتوروك Sitvatorok بسته شد ، مبلغ سىهزار دوكائى كه پيش از اين ساليانه اطريشيان مىپرداختند از ميان رفت و امپراطور متعهد شد كه تنها يك بار مبلغ دويست هزار آسپر به تركان بپردازد و تساوى كامل بين دو سلطان حكمفرما باشد و در مكاتبات ، چونان كه پدرى به پسر نامه نويسد ، رعايت كمال دوستى و علاقه بشود و بين دو دولت سفير مبادله گردد و پيشكشهاى لايق براى يكديگر بفرستند و به جاى قرال كه در زبان اسلاو به معناى شاه است عنوان امپراطور آلمان را Romat acari يعنى سزار رم بنويسند و نيروهاى دو طرف دست از مخاصمه بردارند و هر كه تخلف كرد خسارات وارده به ديگرى را جبران كند . مجارستان عليا و ناحيهء ترانسيلوانى به بوسكاى داده شود و طرفين متقابلا آزادى مذهب افراد را تضمين نمايند . مدت اين قرارداد بيست سال معين گرديد و نه تنها امضا كنندگان بلكه